Gisteren debuteerde SpaceX op de Nasdaq onder de ticker SPCX, in wat geldt als de grootste beursgang ooit. Bij een introductieprijs van 135 dollar per aandeel, een opbrengst van circa 75 miljard dollar en een waardering van ongeveer 1,75 biljoen dollar stond het aandeel meteen volop in de belangstelling. Op de eerste handelsdag opende SPCX op 150 dollar en liep de koers op tot 160,95 dollar, een winst van 19,22%. Voor de meeste beleggers verschijnt het bedrijf als een volledig nieuwe regel op het scherm. Voor onze cliënten ligt dat anders: u bent er al in belegd. Toen de voorgenomen beursgang dit voorjaar voor het eerst het nieuws haalde, hebben we al beschreven wat dit zou kunnen betekenen.
Wij zitten er al in
Wij beleggen niet rechtstreeks in private ondernemingen. U houdt SpaceX aan zoals een langetermijnbelegger dat verstandig kan doen: indirect, via Scottish Mortgage Investment Trust, de in Edinburgh genoteerde trust van Baillie Gifford die deel uitmaakt van onze portefeuilles. Scottish Mortgage belegde al in 2018 voor het eerst in SpaceX en heeft de positie sinds 2021 niet meer uitgebreid; het verwierf zijn toegang vroeg en heeft die simpelweg vastgehouden.
Eén detail verdient aandacht, omdat het laat zien hoe deze beheerder werkt. Ondanks alle opwinding rond de beursgang waardeerde de trust SpaceX bewust op 1,25 biljoen dollar in plaats van de hogere bedragen die in de pers circuleerden, en waardeert private belangen op verifieerbare transacties in plaats van op speculatie. Die voorzichtigheid zegt iets over de gedisciplineerde eigenaar via wie u in SpaceX belegt.
Van de VOC naar een lage baan om de aarde
Voor een Nederlandse lezer zou de opzet van dit verhaal vertrouwd moeten aanvoelen. In 1602 was de VOC de eerste onderneming die een nieuwe handelsgrens opende en die financierde met aandelen die gewone mensen op de Amsterdamse beurs konden kopen en verkopen. SpaceX doet vier eeuwen later iets wat qua structuur sterk lijkt: het opent een nieuwe grens, dit keer in een baan om de aarde, en financiert die ambitie nu met vrij verhandelbare aandelen.
Die grens is reëel omdat de kosten om er te komen zijn ingestort. Herbruikbare raketten hebben een lancering veranderd van een gebeurtenis van eens per generatie in routinematig vrachtvervoer. De vergelijking is het best te begrijpen in logistieke termen: zoals dalende zeevrachtkosten ooit de wereldhandel herschreven, herschrijft een dalende kostprijs om een baan om de aarde te bereiken wat economisch mogelijk is in de ruimte. En die daling gaat door: elke nieuwe generatie herbruikbare techniek verlaagt de kosten om een baan om de aarde te bereiken opnieuw, en de grotere, volledig herbruikbare Starship die nu in ontwikkeling is, is ontworpen om die kosten nog verder te drukken.
De omvang van die verschuiving is nu al zichtbaar. In 2025 vloog SpaceX 165 missies en nam het meer dan de helft van alle orbitale lanceringen ter wereld voor zijn rekening, en volgens het eigen prospectus vervoerde het meer dan 80 procent van alle massa die dat jaar een baan om de aarde bereikte. Wie de vrachtroute beheerst, beheerst de grens. Op de dag van de notering zei Walter Isaacson, de auteur van de Musk-biografie, tegen CNBC dat hier het begin van een volledig nieuwe economie ontstaat.
Starlink: de telecomlaag die niemand zag aankomen
Het onderdeel van SpaceX dat nu al geld verdient zijn niet de raketten, maar het netwerk dat ermee omhoog gaat. Starlink, de satellietinternetdienst, is de winstgevende kern van het bedrijf. Volgens de bedrijfscijfers behaalde Starlink in 2025 ongeveer 11,4 miljard dollar omzet en circa 4,4 miljard dollar operationele winst, een marge van bijna 63 procent, met ruim tien miljoen abonnees wereldwijd, tegen ongeveer 4,5 miljoen een jaar eerder. Dat is een telecombedrijf dat groeit in een tempo dat traditionele aanbieders niet kunnen evenaren, en dat zonder ook maar één kabel te leggen.
Hier wordt de disruptie concreet. Starlink levert overal connectiviteit, ook op plekken waar het aanleggen van glasvezel of het bouwen van masten nooit rendabel was, en het zet stappen om gewone telefoons rechtstreeks te verbinden. Voor gevestigde telecomaanbieders is dat een concurrent die van bovenaf binnenkomt en dataverkeer, spraak en in toenemende mate defensiecommunicatie wegkaapt die voorheen vanzelfsprekend van hen waren. De economie van wie connectiviteit bezit, en de winst die daarbij hoort, wordt herschreven.
Een disruptor op het slagveld
Nergens is het strategische gewicht van Starlink duidelijker dan in Oekraïne. Begin februari 2026 blokkeerde SpaceX, op verzoek van het Oekraïense ministerie van Defensie, de Russische toegang tot Starlink. De BBC berichtte dat die stap de opmars van Moskou afremde en Russische eenheden in coördinatieproblemen bracht. Russische troepen vertrouwden voor communicatie en voor de aansturing van langeafstandsdrones op via derden verkregen Starlink-terminals; eenmaal afgesneden waren die drones in feite blind. Eén Oekraïense operator schatte dat Rusland ongeveer de helft van zijn offensieve dronecapaciteit verloor, en het totale Starlink-verkeer in Oekraïne daalde met ongeveer 75 procent toen niet-geautoriseerde terminals uitvielen.
Het punt voor een belegger is niet de politiek, maar de slotgracht rond het bedrijf. Rusland heeft geen vergelijkbaar eigen netwerk en zijn binnenlandse satellietprogramma is vastgelopen, wat betekent dat één commercieel systeem een beslissende laag in de moderne oorlogvoering is geworden. Een bezit dat de ene partij niet kan namaken en dat de eigenaar aan of uit kan zetten, is in eenvoudige bewoordingen heel moeilijk te beconcurreren.
Voorsprong op de concurrentie
Hoe groot die voorsprong is, werd eind mei duidelijk. Blue Origin, de concurrent achter Jeff Bezos, verloor een New Glenn-raket bij een explosie tijdens een test, waarbij ook het lanceerplatform beschadigd raakte. Walter Isaacson zei tegen CNBC dat het ongeluk Blue Origin niet alleen terugzette in de race naar de maan, maar ook in satellietcommunicatie, en dat het bedrijf de komende twee à drie jaar moeilijker zal kunnen aansluiten bij SpaceX in een lage baan om de aarde. In een markt waarin concurrenten nog werken aan betrouwbaar vliegen, lanceert SpaceX op industriële schaal en is het feitelijk de enige partij die vandaag een netwerk als Starlink kan neerzetten. Dat de kloof groter wordt, is deels een kwestie van cultuur: SpaceX leert door snel te bouwen en te vliegen en accepteert daarbij af en toe een mislukking tijdens tests, terwijl concurrenten zich publiekelijk falen niet kunnen veroorloven.
Die voorsprong maakt de disruptie zo breed. Met satellieten die rechtstreeks verbinding maken met gewone telefoons kan SpaceX de mobiele markt zelf uitdagen en de connectiviteit, data en communicatie waarop we vertrouwen vrijwel overal ter wereld leveren, tegen een fractie van de kosten van het bouwen van masten en het aanleggen van kabels.
De volgende grenzen: van de apotheek tot het datacenter
Op de dag van de notering zei SpaceX-president Gwynne Shotwell tegen CNBC dat het bedrijf bewust privaat bleef om langetermijndoelen na te jagen in plaats van kwartaalcijfers, en dat de bouwstenen van een beursgenoteerde onderneming nu pas op hun plek vallen. Die lange horizon doet er hier toe, want twee andere toepassingen liggen verder weg aan de horizon en verklaren waarom langetermijnbeleggers verder kijken dan de koers van vandaag. De eerste is geneeskunde. In microzwaartekracht vormen bepaalde geneesmiddelkristallen zuiverder dan ooit op aarde mogelijk is, en farmaceutische bedrijven experimenteren al in een baan om de aarde; Merck voerde bijvoorbeeld kristallisatieonderzoek uit naar zijn kankermedicijn Keytruda met het International Space Station National Laboratory, omhooggebracht met bevoorradingsmissies van SpaceX. Goedkope, frequente lanceringen zijn wat dit ooit van een laboratoriumcuriositeit in een toeleveringsketen zou kunnen veranderen.
De tweede is rekenkracht, en een deel van die kans bestaat al. Door de fusie waarbij xAI in de groep kwam, kreeg SpaceX er een werkend kunstmatige-intelligentiebedrijf bij met grote datacenters die nu al op aarde draaien. Wat het bedrijf vanaf dag één een extra groeimotor geeft. Het meer speculatieve idee reikt verder: zodra massa naar een baan om de aarde goedkoop genoeg wordt, zou een datacenter in de ruimte, gekoeld door de leegte en gevoed door onafgebroken zonlicht, ooit kunnen concurreren met een datacenter op aarde. Dat deel behandelen we als optionaliteit en niet als basisscenario. Maar het is wel het soort optionaliteit dat nergens anders in een portefeuille te vinden is.
Het eerlijke deel: rendement en risico
Een spotlight is alleen de moeite waard als die eerlijk is over het risico, dus hier is het onomwonden. SpaceX is op groepsniveau nog niet winstgevend. Het rapporteerde over het eerste kwartaal van 2026 een nettoverlies van ongeveer 4,27 miljard dollar, en het onderdeel xAI leed in 2025 een operationeel verlies van ongeveer 6,36 miljard dollar; de winst van Starlink financiert op dit moment zware uitgaven elders. De vrij verhandelbare hoeveelheid aandelen is bewust klein, slechts enkele procenten van het bedrijf, wat in de eerste handelsdagen doorgaans tot scherpe koersbewegingen in beide richtingen leidt, en bestaande houders zoals Scottish Mortgage krijgen doorgaans te maken met een lock-up van negentig tot honderdtachtig dagen waarin zij niet mogen verkopen. Zoals bij elke belegging bieden in het verleden behaalde resultaten geen garantie voor de toekomst, en een belegging die ver is gestegen kan ook dalen.
Onze koers
De beleggingscase is reëel. SpaceX combineert schaarse lanceercapaciteit met een kern, Starlink, die al miljarden aan omzet en winst genereert, en dat maakt de onderneming fundamenteel anders dan veel klassieke groeiaandelenintroducties.
Tegelijk vraagt zo’n hoge waardering om bijna foutloze uitvoering. De juiste reactie is daarom niet euforie en ook niet terughoudendheid uit reflex, maar discipline: bestaande kwaliteitsblootstelling respecteren, nieuwe risico’s scherp prijzen en geen verhaal najagen dat in veel portefeuilles al aanwezig is.
